Czas Emancypantek

Kto usiłuje różem i pudrem poprawić normalny kolor swojej twarzy, ten przypomina pacykarza, który usiłowałby skopiować obrazy Tycjana za pomocą farby czerwonej i białej. Róż i puder stanowią atrybuty sceny.

Kobieta prawie nato stworzona, aby swoją, dobrocią, uprzejmością w obejściu łagodziła, koiła, pocieszała smutnych i strapionych; zasmucać tych, których kocha, nie powinna nigdy, ale przeciwnie okazywać im zawsze pogodne oblicze.

Młody człowiek, który zaangażowawszy tancerkę, zapomina o tem i pozostawia ją siedzącą, może się narazić na bardzo przykre następstwa; ojciec, brat lub narzeczony są w stanie i nieledwie są w prawie ubliżyć mu lub wyzwać go na pojedynek.

 

.................

Im bardziej zbliża się dzień ślubu, tem poufalsze może być zachowanie się narzeczonych; matka może ich opuszczać na czas jakiś i wychodzić do swoich apartamentów, drzwi jednak do salonu powinny być zawsze otwarte, tak aby co chwila była w możności wejść niespodzianie.


Według Kalendarza prac gospodarskich oprócz truskawek, do czerwcowych owoców wymagających szybkiego przetwarzania należały również poziomki. Owoc ten był znacznie częściej spotykany niż dzisiaj i przepisów na różnego rodzaju przetwory i dania z poziomek można we wszelkiego rodzaju książkach kucharskich i poradnikach znaleźć więcej, niż dla truskawek. 

Oto kilka przykładów różnych przetworów i dań z poziomek.

 

Sok poziomkowy.
Gotuje się 4 funty cukru,
z 1 filiżanką wody,
i odwar gorący wylewa się
na 6 kwart poziomek,
zakrywa naczynie i pozostawia na 24 godzin, poczém wkłada się poziomki do woreczka i zbiera spływający sok w miskę. Tak otrzymany sok nalewa się do butelek, korkuje, pieczętuje lakiem, a nakoniec gotuje przez 10 minut w kotle napełnionym wodą i sianem.

1560 ważnych wiadomości i przepisów z Techniki Przemysłu, Rzemiosł, Rolnictwa i Gospodarstwa domowego, Warszawa 1867

 

Wyciąg poziomkowy.
Pierwszy przepis.
Zmiażdżą się w naczyniu
2 funty poziomek leśnych,
oblewa je 2 kwartami wyskoku 90%,
filtruje i zlewa do flaszki. Z otrzymanej ilości można przygotować
7½ kwart likieru poziomkowego.

Drugi przepis.
Bierze się 4 kwarty zgniecionych ananasowych poziomek,
3 łuty pokrajanego korzenia fiałkowego florenckiego,
zalewa 3 kwartami wyskoku 90%,
i pozostawia 2 dni, w końcu wyciska i filtruje.

1560 ważnych wiadomości i przepisów z Techniki Przemysłu, Rzemiosł, Rolnictwa i Gospodarstwa domowego, Warszawa 1867

 

Ocet poziomkowy.
Zupełnie dojrzałe poziomki, rozgniata się, pozostawia miazgę przez 24 godzin w ciepłem miejscu, potem sok wyciska, nalewa go do garnków, i w nich jeszcze na dni kilka pozostawia; powstaje przez to fermentacya, przyczem oddzielają się części sztuczne. Następnie sok filtruje się, nalewa do czystych butelek, korkuje mocno i przechowuje w ten sposób na bardzo długi czas bez zepsucia. Przy zażyciu dodaje się tyle mocnego, czystego octu, dopóki się nie otrzyma pożądanego smaku.

1560 ważnych wiadomości i przepisów z Techniki Przemysłu, Rzemiosł, Rolnictwa i Gospodarstwa domowego, Warszawa 1867

 

Krem poziomkowy lub malinowy ze śmietanką.
Przetarć tyle świeżych malin przez sito, aby tej massy było dwie szklanki, zmieszać z trzema białkami, pół funtem miałkiego cukru i wybijać łyżką drewnianą nalodzie aż zgęstnieje. Ubić pół kwarty gęstej śmietanki na pianę, zmieszać z poziemkową massą, kwaterką karuku, włożyć do formy i na lód postawić.

W.A.L.Z., Kucharka litewska. Zawierająca: Przepisy gruntowne i jasne, własnem doświadczeniem sprawdzone , sporządzania smacznych, wykwintnych, tanich i prostych rozmaitych rodzajów potraw tak mięsnych jako i postnych, oraz ciast, legumin, lodów, kremów, galaret, konfitur i innych desserowych przysmaków, tudzież rozlicznych aptecznych zapraw, konserw i rzadszych specjałów. Wydanie piąte, Wilno, 1874

 

Zefir poziomkowy ze śmietanką.
Półtory kwarty dojrzałych poziemek przetarć przez sito, wziąć tej massy dwie szklanki, włożyć trzy białka, pół funta cukru i ubić miotełką lub łyżką na lodzie na gęstą massę. Pół kwarty gęstej śmietanki ubić na gęstą pianę, zmieszać ją z poziemkową, włożyć do puszki i zamrozić, osypując solą i lodem, na kilka godzin.

W.A.L.Z., Kucharka litewska. Zawierająca: Przepisy gruntowne i jasne, własnem doświadczeniem sprawdzone , sporządzania smacznych, wykwintnych, tanich i prostych rozmaitych rodzajów potraw tak mięsnych jako i postnych, oraz ciast, legumin, lodów, kremów, galaret, konfitur i innych desserowych przysmaków, tudzież rozlicznych aptecznych zapraw, konserw i rzadszych specjałów. Wydanie piąte, Wilno, 1874

 

Poziemki.
Świeżo uzbierane nie przejrzałe poziemki spuścić do gorącego gęstego ulepu i smażyć z początku na większym, potem na małym ogniu; skoro się wyszumują i staną się przezroczyste, przelać do fajansowego naczynia, a nazajutrz złożyć do słoja i schować w chłodnem miejscu.
Na funt poziemek brać dwa funty cukru i sporą szklankę wody.

W.A.L.Z., Kucharka litewska. Zawierająca: Przepisy gruntowne i jasne, własnem doświadczeniem sprawdzone , sporządzania smacznych, wykwintnych, tanich i prostych rozmaitych rodzajów potraw tak mięsnych jako i postnych, oraz ciast, legumin, lodów, kremów, galaret, konfitur i innych desserowych przysmaków, tudzież rozlicznych aptecznych zapraw, konserw i rzadszych specjałów. Wydanie piąte, Wilno, 1874

 

Galareta poziemkowa.
Wycisnąć sok na surowo z poziemek dojrzałych, przecedzić i zagotować aby fuzy się odłączyły. Wziąć potem na dwie szklanki czystego soku, szklankę soku z zielonego agrestu, a na szklankę zmieszanego płynu, dwie szklanki miałkiego cukru i gotować z początku na większym, potem na małym ogniu, probując często czy się nie ścina galareta, wlewając jej trochę na spodek trzymany w zimnej wodzie.

W.A.L.Z., Kucharka litewska. Zawierająca: Przepisy gruntowne i jasne, własnem doświadczeniem sprawdzone , sporządzania smacznych, wykwintnych, tanich i prostych rozmaitych rodzajów potraw tak mięsnych jako i postnych, oraz ciast, legumin, lodów, kremów, galaret, konfitur i innych desserowych przysmaków, tudzież rozlicznych aptecznych zapraw, konserw i rzadszych specjałów. Wydanie piąte, Wilno, 1874

 

Przebrane czysto, dojrzałe zupełnie poziomki, wsypać w porcelanową lub fajansową wazę, zważywszy je poprzednio, na funt poziomek wziąść funt i pół cukru w kawałach i zamoczywszy go zaledwie w wodzie, zrobić syrop bardzo gęsty, doprowadzony prawie do gęstości konserwy. Gdy cukier tak gęsty wrze na ogniu, wlać go całym warem na poziomki i zostawić w chłodnem miejscu na 24 godzin. Po tym przeciągu czasy zlać go w czyste suche butelki małe, zakorkować, zalakować i zanieść do piwnicy. Cały rok najpyszniej się utrzymuje aromat i świeżość poziomek.

Sok poziomkowy na sposób francuzki, Bluszcz, 1876

 

Wycisnąć surowe dojrzałe poziomki przecedzić i zagotować żeby się fusy odłączyły. Na dwie szklanki soku poziomkowego bierze się szklankę soku z agrestu a na szklankę zmięszanego płynu 2 szklanki cukru i gotować z początku na większym później na małym ogniu próbując czy się galareta nie ścina.

Galareta poziomkowa z agrestowym sokiem, w: Mody paryzkie”, 1879

 

Poziomki (jagody czerwone). Wybrać funt dużych dojrzałych a nie przestałych poziomek, zrobić syrop bardzo gęsty z półtora funta cukru, wrzucić poziomki, gdy syrop mocno się gotuje i jest już bardzo gęsty, trzy razy zagotować na mocnym ogniu, za każdą razą zdejmując z ognia na 5 minut, dosmażyć na wolnym 10 minut nie dłużej często potrząsając naczyniem, żeby się ciągle i równo gotowały. Gdy trochę przestygną, dopiero zlać na salaterkę, a na drugi dzień w słoiki.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Jedyne praktyczne przepisy konfitur, różnych marynat, wędlin, wódek, likierów, win owocowych, miodów oraz ciast przez Autorkę 365 obiadów. Wydanie 11 powiększone, nakładem Autorki, Warszawa 1885

 

Sok poziomkowy. Sok poziomkowy tak powszechnie lubiony, robić najlepiej przesypując jagody cukrem, biorąc na kwartę poziomek 2 funty miałkiego cukru, gdy tak postoi w szklannym słoju 10 godzin w cieniu (dłużej wydziela się goryczka) zlać przez gęsty muślin co samo zciecze przez 3 godziny, ponalewać w butelki suche małe, obwiązać pęcherzem i gotować w kociołku z wodą od zagotowania minut 15. Wiele osób po zlaniu soku ze słoja, który najlepiej mieć do tego działania ze szpontem u dołu, (dostać takich słojów można w składach szkła), wcale go w butelkach nie przegotowuje w wodzie; można go tak zostawić w lecz takim razie potrzeba niezmiernie szczelnie zakorkować butelki, pakiem lub lakiem oblać i w doskonałej piwnicy trzymać.

Sposób 2. Rozgnieść poziomki łyżką, na misce i włożyć w rzadki płócienny woreczek, związać. niech samo ścieka powoli. Co parę godzin w miarę ubywania soku można worek niżej związać, po 24 godzinach zlać czysty sok, gdyż na spodzie ustają się męty, do miedniczki mosiężnej, na funt soku wziąść półtora funta miałkiego cukru i mieszać go dopóki się cukier nie rozpuści. Wtedy wstawić na mocny ogień przykrywszy miedniczkę pokrywą lub półmiskiem, a gdy się zagotuje raz, zdjąć z ognia, pokrywę odkryć, obetrzeć z pary, sok wyszumować, znowu wstawić na ogień, zagotować i zdjąć. To działanie powtarzać trzy razy, wtedy sok będzie gotów i zachowa cały aromat oraz kolor. Zlawszy sok do wazy dla wystudzenia, nakryć go serwetą, aby parę czyli wilgoć wciągała w siebie, a na drugi dzień zlać w bardzo suche butelki, zakorkować mocno, i schować w suchy piasek do piwnicy. Sok taki jest wyborny. Fermentowanego soku poziomkowego robić nie można, gdyż nabiera goryczy bardzo nieprzyjemnej.

Sok poziomkowy na sposób francuzki. Przebrane czysto, dojrzałe zupełnie poziomki wsypać w porcelanową lub fajansową wazę, zważywszy je poprzednio. Na funt poziomek wziąść funt i pół cukru w kawałkach i zamoczywszy go zaledwie w wodzie, zrobić syrop bardzo gęsty, doprowadzony prawie do gęstości konserwy. Gdy cukier tak gęsty wrze na ogniu wlać go całym warem na poziomki i zostawić w chłodnem miejscu na 24 godzin. Po tym przeciągu czasu zlać go przez płótno w czyste suche butelki małe, zakorkować, zalakować i zanieść do piwnicy. Cały rok najpyszniej się utrzymuje aromat i świeżość poziomek.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Jedyne praktyczne przepisy konfitur, różnych marynat, wędlin, wódek, likierów, win owocowych, miodów oraz ciast przez Autorkę 365 obiadów. Wydanie 11 powiększone, nakładem Autorki, Warszawa 1885

 

Zupa poziomkowa na mleku.
Przebrane i opłókane poziomki niech dobrze osiąkną z wody; potem je wrzucić do wazy przesypując cukrem i zalać surowem mlekiem. Pół kwarty kwaśnej śmietany ubić z cukrem na krem, ułożyć do wazy na mleko i wydać na stół.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Zupa z poziomek.
Pół garnca poziomek przetrzeć przez gęste sito, wsypać ćwierć funta miałkiego cukru, 2 szklanki wina, szklankę wody, zabielić śmietaną i wstawić do piwnicy. Można robić bez śmietany, ale wtedy trzeba wziąść więcej wina. Takim sposobem robi się zupa z malin.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Legumina z poziomek.
Kwartę przebranych poziomek udusić z łyżką masła i kieliszkiem wina francuzkiego, przetrzeć przez sito i ostudzić. Ubić 10 żółtek z dobrą szklanką cukru, wsypać łyżkę kartoflanej mąki, wlać sok otrzymany z poziomek, domieszać lekko pianę z białek, wlać w formę wysmarowaną masłem i wstawić do pieca na 20 minut.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Krem poziomkowy lub malinowy.
Przetrzeć przez gęste sito malin lub poziomek tyle, aby było massy dwie szklanki, zmieszać z 3 białkami. Pół funtem cukru i ubijać na zimnie aż zgęstnieje. Osobno ubić pół kwarty gęstej słodkiej śmietanki, zmieszać z poziomkową lub malinową massa, wlać sztam z 2 łutów żelatyny, wymieszać, włożyć do formy wylanej wodą, wysypanej cukrem i wynieść do piwnicy; ustawiwszy z foremką w naczynie z zimną wodą.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Galareta z malin lub poziomek przekładana.
Zrobić galaretę z wina białego, sposobem wyżej opisanym, ułożyć warstwę na spód foremki, gdy zastygnie położyć warstwę dobrze ocukrzonych malin, poziomek lub truskawek, znów nalać galaretą, po ostygnięciu położyć nową warstwę owoców, później zalać galaretą i wynieść do piwnicy. Na półmisku ubrać usmażonemi i osiąkniętemi z syropu owocami.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Zrobić dobry syrop z 2 funtów cukru, na wrzący wrzucić funt przebranych, nie przejrzałych poziomek i gotować z początku na dużym, później na wolnym ogniu często potrząsając radiem. Gdy poziomki staną się przezroczyste a syrop dostatecznie gęsty, ostudzić i nakładać słoiki.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Sok poziomkowy.
Przebrane poziomki zalać zimną wodą i postawić w piwnicy na 24 godzin. Na drugi dzień rękami przecedzić przez serwetę a wyciśnięty sok zagotować, odszumować i przecedzić przez serwetę, następnie przesmażyć, biorąc funt cukru na kwartę soku.

Sok poziomkowy inaczej.
Ułożyć poziomki w kamienny garnek, wstawić w kociołek z gorącą wodą i gdy się woda zagotuje, zestawić kociołek i po ostygnięciu zlać sok przez płócienny worek, na kwartę soku wziąść półtora funta cukru i gdy cukier się rozpuści w soku wstawić na ogień i gotować dopóki się szumowiny pokazywać będą. Potem zdjąć z ognia, przelać w wazę, a po ostudzeniu ponalewać w butelki.

Sok surowy poziomkowy lub malinowy.
Poziomki i maliny stawiają się w słojach mających szpunt u dołu do pieca, po wyjęciu z niego chleba, słoje te powinny być papierem obwiązane. Gdy jagody wzbija się w górę a sok na dno opadnie, zcedzić go przez szpunt i ochłodzony zlewać do butelek, zajmując je tylko po szyjki. Najlepszy do zapraw lodów. Można robić także sok z truskawek zalewając je wodą i zagotowany po przecedzeniu syropując i dosmażając.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Poziomki leśne.
Wybrawszy piękne, świeże poziémki i odważywszy, wysypać je na przetak, i przelać czystą, zimną wodą, i postawić żeby woda dobrze zciekła. Tymczasem usmażyć bardzo gęsty ulep biorąc dwa funty cukru na funt jagód, które powinny być dobrze dojrzałe i do ostudzonego cokolwiek ulepu sypać jagody. Smażyć je pierwszy raz na mocniejszym ogniu, odstawując dla szumowania i żeby cokolwiek ostygły za każdym razem, najlepiej na lodzie. Dosmażają się poziémki powoli do gęstości ulepu i przezroczystości jagód.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Galareta poziomkowa.
Wycisnąć sok z poziémek dojrzałych i przebranych starannie; przecedzić go przez rzadkie płótno, trochę zagotować w miedniczce dla dobrego zszumowania, i raz jeszcze przecedzić, chociaż to nie koniecznie, jeśli sok oczyszczony. Wtedy biorąc na 2 szklanki tego soku szklankę soku z zielonego agrestu i dwie szklanki cukru na każdą jego szklankę, smażyć powoli do należytej gęstości.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Poziomkowy syrop.
Na 8 funtów poziomek dojrzałych starannie przebranych i przemytych na rzeszocie, bierze się 6 funtów cukru i robi z niego ulep dodając wody 3 szklanki; smaży się do umiarkowanej gęstości, wtedy rzucają się weń poziomki i gotują nie długo, żeby nie przesmażyć zbytecznie. Wtenczas wylewa się wszystko na rozpiętą serwetę, i cedzi do wazy fajansowej. Ostudzony, zlewa się do małych butelek, i w piwnicy suchej przechowuje dobrze zakorkowany i osmolony. Pozostała kaszka złożona do słoików służyć może na użytek kuchenny jak powidła.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Powidła poziomkowe.
Przefasowane przez sito dojrzałe poziomki gotują się pierwiej same, a potem z dodaniem cukru na 6 szklanek massy, biorąc cukru 5 szklanek, smażą do gęstości jak każde powidła i ostudzone do słojów zlewają. Mieszać nie przestając trzeba. Tak samo smażą się truskawkowe powidła.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Poziomkowa nalewka.
Napełnia się butelka dojrzałemi poziemkami, i zalewa spirytusem. Więcej jak dni cztery stać nie powinna bo cierpkości nabierze. Zaprawuje się sokiem poziemkowym z cukrem smażonym, albo nalewa raz drugi na świeże poziemki i wtenczas albo cukrem się zaprawuje jak inne albo sokiem. Tak samo smaży się truskawkowa tylko dłużej spirytus na truskawki nalany trzyma.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Likier poziemkowy.
Napełnić butel świeżemi poziemkami, zalać spirytusem i postawić na dwa dni w ciepłem miejscu. Potem spirytus zcedzić, i syropem poziomkowym, tak urządzonym jak malinowy, zaprawić.

Nowa praktyczna gospodyni litewska, przez Karolinę Biełozierską, Eksponentkę na wystawie Wileńskiej w r. 1888, nagrodzoną dyplomem na złoty medal, Warszawa, 1889

 

Wziąć ½ kilo (funt) dojrzałych poziomek, ½ kilo (funt) cukru. Zrobić gęsty syrop, wyszumować, dać poziomki i zaraz zdjąć z ognia. Na drugi dzień postawić na ogniu z tem samem naczyniem, a gdy się rozgrzeją, odstawić. Na trzeci dzień powtórzyć to samo. Gdy ostygną, dać do słojów, a gdyby syrop był za rzadki, jeszcze go trochę zagotować i ostudzonym polać poziomki. Żaden jednak owoc nie burzy się tak łatwo jak poziomki, otóż po 8 lub 14 dniach, słoik obwiązany pęcherzem, postawić do garnka z wodą i ze sianem, gotować z pół godziny i wyjąć, gdy ostygnie.

Marya Gruszecka, Illustrowany kucharz krakowski dla oszczędnych gospodyń, Kraków, ok. 1898

 

Sok poziomkowy.
Zrobić gęsty syrop z 1½ kilo (3 funty) cukru i l/2 litra (pół kwarty) wody i polać gorącym 40 deka (24 łutów) poziomek, położonych na flaneli, rozciągniętej w ramach. Gdy sok przeciekł, położyć flanelę nad miską i znowu lać ten sam sok na poziomki, co powtarzać tak długo, póki poziomki nie nabiorą zupełnie jasnego koloru. Poczem sok ów dać na ogień, mocno rozgrzać, ale nie zagotować, zdjąć z blachy, włożyć rynkę do zimnej wody i ciepły jeszcze nalewać do flaszek. Zamiast flaneli, rozciągniętej w ramach, można użyć płócienny woreczek, ten jest mniej kosztowny i mniej ambarasowny.

Marya Gruszecka, Illustrowany kucharz krakowski dla oszczędnych gospodyń, Kraków, ok. 1898

 

Likier poziomkowy.
Wziąć 6 kilo (12 funtów) poziomek, 60 gramów (3½ łuta) korzenia fiołkowego i 4 litry (4 kwarty) alkoholu ; zostawić to razem, zamieszawszy przez 24 godzin, poczem dobrze wycisnąć. Dodać syropu z 2½ kilo (5 funtów) cukru, potrząść dobrze kilka razy i zostawić.

Marya Gruszecka, Illustrowany kucharz krakowski dla oszczędnych gospodyń, Kraków, ok. 1898

 

Chłodnik z malin lub poziomek.
Przetrzeć dwie litry poziomek lub malin przez gęste sito, przelewając pół litra zimnego słodkiego mleka, wsypać ćwierć kila miałkiego cukru. Następnie wlać pół litry kwaśnej dobrej śmietany, wymieszać to dobrze, wrzucić trochę całych poziomek lub malin i ostudzić w zimnej piwnicy na lodzie. Osobno podać do tej zupy ciastka piankowe lub biszkopciki.

Chłodnik z malin lub poziomek na inny sposób.
Dwie litry malin lub poziomek nalać zimną wodą, tak, żeby się owoce tylko przykryły i postawić na kuchni. Gdy się owoce dobrze zgotują przetasować przez sito, dać cukru do smaku, wlać małą szklankę dobrej śmietany i postawić na kuchni, żeby się zupa dobrze zaciągnęła. Następnie wynieść do chłodnej piwnicy i postawić na lodzie. Zupę taką można podawać także na gorąco. Osobno podać do tej zupy ciastka piankowe, andruty lub biszkopty.

[Niewiarowska] Florentyna i [Małecka] Wanda, Kucharka polska czyli szkoła gotowania tanich, smacznych i zdrowych obiadów, zebrana przez…, Wydanie ósme, Lwów [ok. 1901]

 

Zupa poziomkowa.
Przetrzeć dwa litry wybranych poziomek przez gęste sito, wsypać ]/4 kgr. miałkiego cukru, włożyć tyle rzadkiej kwaśnej śmietany, aby nią trochę zabielić, wlać szklankę wina białego, wymieszać i zagrzać mocno, lecz nie zagotować, ostudzić w chłodnej piwnicy i wydać z sucharkami w śmietance moczonemi i smażonemi na maśle.
Takim samym sposobem robi się i zupę z malin.
Drugi sposób: Przetrzeć dwa litry poziomek lub malin przez gęsie sito. Wziąć liter słodkiej śmietanki, 1/i kgr. miałkiego cukru, 8 żółtek, trochę malinowej masy; rozbić to mocno, zagrzać, lecz nie zagotować, zmieszać z resztą masy, ogrzać i wydać z sucharkami.

Kuchnia polska, niezbędny podręcznik dla kucharzy i gospodyń wiejskich i miejskich oraz poradnik w wielu gałęziach gospodarstwa domowego. Wydanie piąte uzupełnione i poprawione, Toruń, 1901

 

Wybrać pół garnca zupełnie dojrzałych poziomek, opłukać z piasku na durszlaku i przecierać łyżką do wazy przez sitko przelewając słodką, przegotowaną z cukrem śmietanką, wlać następnie szklankę wina białego i szklankę przegotowanej wody, poczem wymieszać i zastudzić na lodzie, lub piwnicy. Do tej zupy podawać biszkopciki lub sucharki.

Jadwiga Izdebska, Zupa poziomkowa, w: „Dobra Gospodyni”, 1902

 

Zrobić syrop z funta rąbanego cukru i kwaterki wody, po wyszumowaniu. Wybrać funt dojrzałych świeżych poziomek, wrzucić na gorący syrop, potrząsnąć miałkim cukrem i skropić dwiema łyżkami araku, przez co poziomki zabezpiecza się od rozgotowania. Po zagotowaniu odstawić, wyszumować, posypać powtórnie miałkim cukrem, powtarzając to do trzeciego razu. Po usmażeniu składać do słoików, a skoro zupełnie wystygną, owinąć pęcherzem i przechowywać w suche m i zimnem miejscu.

Jadwiga Izdebska, Konfitury z poziomek, w: „Dobra Gospodyni”, 1902

 

Kwartę świeżych poziomek przetrzeć na miskę przez rzadkie włosiane sito, wbić w to 2 białka, wsypać 12 łutów cukru i ubijać trzepaczką tak długo aż masa zbieleje zgęstnieje i sporo jej przybędzie. W ciągu tego czasu rozpuścić 1/2 łuta żelatyny białej lub różowej w 1 kwaterce gorącej wody, a na oddzielnej misce ubić pianę z 3 białek. Do poziomkowej masy dodać przy końcu pianę i przestudzoną żelatynę, ubijając ciągle dopóki gęstnąć nie zacznie; wówczas złożyć wszystko w formę wypłukaną wodą i wynieść na kilka godzin do piwnicy. Leguminę tę można robić w ten sam sposób z truskawek, malin, agrestu, a każda z nich ma smak doskonały.

Legumina piankowa z poziomek, w: „Dobra gospodyni”, 1904

 

Na podobny temat: Przetwory owocowe, Konfitury, Inne przetworyDomowe alkohole  

 

 

 

 

 

 

Visit Czas's profile on Pinterest.