Czas Emancypantek

Kto usiłuje różem i pudrem poprawić normalny kolor swojej twarzy, ten przypomina pacykarza, który usiłowałby skopiować obrazy Tycjana za pomocą farby czerwonej i białej. Róż i puder stanowią atrybuty sceny.

Kobieta prawie nato stworzona, aby swoją, dobrocią, uprzejmością w obejściu łagodziła, koiła, pocieszała smutnych i strapionych; zasmucać tych, których kocha, nie powinna nigdy, ale przeciwnie okazywać im zawsze pogodne oblicze.

Młody człowiek, który zaangażowawszy tancerkę, zapomina o tem i pozostawia ją siedzącą, może się narazić na bardzo przykre następstwa; ojciec, brat lub narzeczony są w stanie i nieledwie są w prawie ubliżyć mu lub wyzwać go na pojedynek.

 

.................

Im bardziej zbliża się dzień ślubu, tem poufalsze może być zachowanie się narzeczonych; matka może ich opuszczać na czas jakiś i wychodzić do swoich apartamentów, drzwi jednak do salonu powinny być zawsze otwarte, tak aby co chwila była w możności wejść niespodzianie.


W czasach kiedy nie było do dyspozycji lodówek i zamrażarek, przechowywanie owoców i warzyw przez długie zimowe miesiące stanowiło dużą trudność. Jednym możliwym rozwiązaniem były przetwory owocowe i warzywne. Same one jednak nie wystarczały – potrzebne były także surowe warzywa i owoce.

Gospodyniom radzono różne sposoby przechowywania tych owoców i warzyw, które nie wymagały natychmiastowego przerobu. Trzymano je zazwyczaj w piwnicy, chociaż można tez było przechowywać je w osobno wykopanych dołach.  

 

Zachowanie świeżości winogron i innych owoców.
Nowsze doświadczenia wykazały, że bawełna ma szczególniejszą własność konserwowania różnych ciał. I tak np. w Ameryce pozostawiają winogrona, jak można najdłużej na krzewie, następnie trzymają dni kilka w chłodnym pokoju, odciąwszy poprzednio nożycami zepsute jagody, następnie układa się w naczynia (najlepiej kamienne, lub słoje szklanne) pomiędzy warstwy bawełny. Nie należy wiele układać warstw, ażeby będące na spodzie nie były zanadto uciśnięte. Następnie zamyka się dobrze naczynie, zalepia szczelnie lakiem butelkowym, aby nie dopuścić powietrza i ustawia w chłodzie, tak jednakże, aby owoce nie zmarzły.

1560 ważnych wiadomości i przepisów z Techniki Przemysłu, Rzemiosł, Rolnictwa i Gospodarstwa domowego, Warszawa 1867

 

Zachowanie jabłek i gruszek.
I tutaj używa się bawełny; rozumie się, owoce te łatwiej się konserwują, aniżeli winogrona; — postępowanie takie same. Zresztą bawełna ma przeszkadzać dojrzewaniu, — wełna zaś owcza ułatwiać takowe.

1560 ważnych wiadomości i przepisów z Techniki Przemysłu, Rzemiosł, Rolnictwa i Gospodarstwa domowego, Warszawa 1867

 

Jak n.p. groch zielony, strączki fasoli it.p. można w najlepszym stanie świeżości przez zimę zachować, gdy ułożymy takowe w okrągłych puszkach z białej blachy, zostawiając na grubość palca miejsca próżne u góry — potem nalewamy wody czystej, do tej samej wysokości i każemy przykrywę szczelnie zalutować. Takie puszki ustawił się w kotle napełnionym wodą i silnemu około 2ch godzin poddaje gotowaniu. Gdyby w puszkach były miejsca niedokładnie zalutowane, w takim razie naczynie paruje i perełkami tryska, Puszki wstawia się w piwnicy do późniejszego użytku.

Świeże jarzynki, w: Mody paryzkie”, 1879

 

Przechowuje się do przyszłego lata w ten sposób: owoce dojrzałe i zdrowe układać należy w polewanem naczyniu glinianem, na ¼ cala jedno przy drugiem i suchym, czystym piaskiem takowe zasypać. Tak postępując, wypełnia się naczynie, uważać jednak potrzeba ażeby się owoce z sobą. nie dotykały — u wierzchu przykrywa się ostatnią warstwę piaskiem na grubość 1½  cala i obwiązuje grubym papierem. Tym sposobem przechowane orzechy, także bardzo długo swoją świeżość utrzymają.

Jabłka i gruszki, w: Mody paryzkie”, 1879

 

Chcąc utrzymać świeżość jarzyn wkłada się takowe albo do piwnicy, albo przechowuje na próżnych grządkach, przykrywając je ziemią i suchymi liśćmi. Składają się także w wykopanym dole i przykrywają deskami a w czasie mrozów i nawozem.

Julia Selingerowa, Obowiązki kobiety każdego stanu w zakresie gospodarstwa domowego, Lwów 1882

 

Przechowanie świeżych śliwek.
Zbierać śliwki w dzień pogodny, obcinając je nożyczkami z drzewa ostrożnie, żeby barwy nie zetrzeć, układać w słoje kamienne przesypując prosem i obwiązane zakopywać w piwnicy na łokieć głęboko, lub też układać w baryłki przekładając śliwkowym liściem i prosem, zabić beczułkę denkiem, zalać pakiem i wpuścić do studni. Innym sposobem można przechować śliwki, wiążąc po dwie za ogonki i zawieszać na sznurkach rozciągniętych w piwnicy.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Przechowanie pietruszki.
Obrane z naci korzonki pietruszki układają się poziomo na ziemi, przesypując grubą warstwą piasku, na to znów układa się warstwa pietruszki, przykrywa piaskiem i tak dalej postępuje się, zawsze układając pietruszkę równolegle do siebie, przez co zapobiega się jej gniciu, gdyż ułożona korzonkami do dołu wypuszcza świeże listki, przez to korzeń gnije.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Pory i selery.
Wsypać kupkę piasku, obrównać aby nie była w środku wyższa jak po brzegach i wsadzać po jednym korzonku obracając natkę do góry. Układać warstwami pory i selery, biorąc w razie potrzeby po kolei, przez co nie psuje się całego kopca.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Przechowanie świeżej kapusty.
Kapustę głowiaste chcąc zachować w świeżości przez całą zimę, trzeba ją wyrwać z ziemi wraz z korzeniem zanim jeszcze mróz ją dotknie i zakopać w piwnicy, w dole napełnionym piaskiem. Na prędsze użycie przeznaczona kapusta oczyszcza się ze zwiędłych liści i układa na słomie w suchem miejscu jedną główkę opodal drugiej. Tak daje się zachować do Bożego Narodzenia.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Endywia świeża na zimę.
Zasiać ją w lipcu na inspektach, a gdy flance będą miały po kilka listków przesadzić na grządki obrócone ku słońcu, starannie codzień polewając. Przed mrozami wydobyć z ziemi i zasadzać z korzeniami w suchych piwnicach gdzieby mróz nie dochodził, ale świeże powietrze wpuszczane było przez okno. Wszystkim flancom zostawić wolny wzrost, tylko kolejno, po kilkanaście krzaków blechować dla odebrania im goryczy. To się tak robi: wszystkie liście zebrane do góry związują się lekko łyczkiem, tym sposobem po 20 dniach we środku one wybieleją, skruszeją i straciwszy gorycz staną się zdatne do jedzenia.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Sposób przechowania cytryn.
Ceny cytryn nie jednakowe są przez cały rok, można więc sobie zrobić z nich zapas, układając w piasku, w suchem, przewiewnem miejscu, lub też powrzucać w przewróconą do góry miotłę, owinąwszy każdą w bibułę.

Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw, oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych. Wydanie ósme znacznie powiększone, Warszawa, 1889

 

Piwnicę wymieść i wywietrzyć, ziemię posypać gaszonem wapnem, na to położyć suche, czyste deski i na nie dopiero zsypywać ziemniaki; z wierzchu przykryć je słomą, a obok postawić kosz wapna niegaszonego. Ostrożności te zapobiegają gniciu ziemniaków.
Ażeby nie kiełkowały przyciemnia się okna, tak jednak, aby świeże powietrze miało przystęp.
Gdy się ma wielkie zapasy ziemniaków, do desek położonych na ziemi dorabia się ścianka, aby nie rozsypywały się na ziemię, i zsypuje się jedne na drugie, dość wysoko, można nawet na kilka stóp. Spalić w piwnicy trochę siarki i ustawić kilka koszów z niegaszonem wapnem,—wybierając zaś, uważać, aby spadały jedne na drugie.
Dwa lub trzy korcy, wsypać po prostu do czystej paki, posypawszy poprzednio dno niegaszonem wapnem i przykrywszy słomą.

Marya Gruszecka, Illustrowany kucharz krakowski dla oszczędnych gospodyń, Kraków ok. 1898

 

Zazwyczaj do przechowania wybiera się warzywa, zupełnie rozwinięte i w suchy czas zebrane, i przytem należy obchodzić się z niemi jaknajtroskliwiej przy zbiorze i przesyłce. Marchew i czosnek najlepiej pozostawić na miejscu sadzenia; tam się je pokrywa warstwą liści do 12 cali grubości, jeżeli się chce umożebnić wyjmowanie przy zmarzniętym gruncie. Liście wogóle stanowią dobry materyał do konserwowania warzyw, jak pietruszki i szpinaku; często nawet endywia i sałata trzymają się dobrze pod taką pokrywką i mogą być w każdej chwili użyte. Jarmuż i kapusta kędzierzawa znoszą dosyć dobrze mróz, jednakże lepiej jest je schować w bezpiecznem miejscu, przed śniegiem i mrozem. Kapusta jest więcej wrażliwa na mróz; chcącym ją zachować na wolnem powietrzu, poleca się głowy układać jedną na drugiej, korzeniami do góry, a uformowane w ten sposób kupy zakryć słomą i nasypać ziemią; kapusta kędzierzawa i kalarepa przechowują się w ten sam sposób, ażeby wilgoć mogła odpływać. Przechowane tym sposobem warzywa nigdy nie pleśnieją i konserwują się lepiej niż w piwnicy. Jarmuż, selery, marchew, rzodkiew, sałata, endywia i inne warzywa przechowują się w głębokich skrzyniach z ziemią. Skrzynie zabija się deskami, a potem się pokrywa słomą, liśćmi, ziemią itd., ażeby uchronić od mrozu. Tylko jarmuż i endywia muszą być starannie przewietrzane, podczas niezbyt mroźnego powietrza, ażeby uniknąć zgnilizny i pleśni; reszta zupełnie zakrywa się ziemią w skrzyniach, W dobrej, suchej piwnicy konserwują się znośnie różne warzywa w suchej ziemi lub piasku, lecz przy tem trzeba unikać blizkiego sąsiedztwa nafty lub innych nieprzyjemnie pachnących produktów.

Rady i wskazówki. Konserwowanie warzyw przez zimę, w: „Dobra Gospodyni”, 1902

 

Na podobny temat: Przechowywanie żywności   

 

 

 

 

 

 

 

Visit Czas's profile on Pinterest.