Czas Emancypantek

Kto usiłuje różem i pudrem poprawić normalny kolor swojej twarzy, ten przypomina pacykarza, który usiłowałby skopiować obrazy Tycjana za pomocą farby czerwonej i białej. Róż i puder stanowią atrybuty sceny.

Kobieta prawie nato stworzona, aby swoją, dobrocią, uprzejmością w obejściu łagodziła, koiła, pocieszała smutnych i strapionych; zasmucać tych, których kocha, nie powinna nigdy, ale przeciwnie okazywać im zawsze pogodne oblicze.

Młody człowiek, który zaangażowawszy tancerkę, zapomina o tem i pozostawia ją siedzącą, może się narazić na bardzo przykre następstwa; ojciec, brat lub narzeczony są w stanie i nieledwie są w prawie ubliżyć mu lub wyzwać go na pojedynek.

 

.................

Im bardziej zbliża się dzień ślubu, tem poufalsze może być zachowanie się narzeczonych; matka może ich opuszczać na czas jakiś i wychodzić do swoich apartamentów, drzwi jednak do salonu powinny być zawsze otwarte, tak aby co chwila była w możności wejść niespodzianie.


Ubiór żałobny dla kobiet podlegał ścisłym, tradycyjnym regułom. Ogólny krój sukni był zastosowany do mody, jednak pozostałe aspekty określał zwyczaj.

Żałoba mogła mieć do trzech faz, począwszy od żałoby „grubej” (zwanej też „wielką”, „ciężką” lub „ścisłą”), przez żałobę „cienką” („zwykłą”), do pół-żałoby. Obecność wszystkich trzech faz i ich długość zależały od stopnia pokrewieństwa.

 

Kobieta będąca w grubej żałobie ubierała się tylko w matowe tkaniny, na sukni miała tylko minimalną ilość ozdób, nie nosiła też biżuterii. Jedynym dopuszczalnym kolorem stroju była surowa, matowa czerń. Na głowie nosiła zazwyczaj czepek wdowi czy kapotkę - pozbawione ozdób, z gęstym, czarnym welonem zasłaniającym twarz. W cienkiej żałobie dozwolone były ozdobniejsze, bardziej połyskliwe tkaniny, bogatsze przybrania sukni i stosowna biżuteria (była to specjalna biżuteria żałobna – wyroby z gagatu, czarnego szkła, oksydowanej stali, medaliony pamiątkowe, nawet biżuteria zawierająca włosy zmarłego). Dopuszczalne też były ozdobniejsze, lżejsze kapelusiki. W pół-żałobie można było zamiast czarnych nosić suknie szare lub fioletowe.

 

Szale zupełnie czarne kaszmirowe były i będą zawsze używane, szczególniej przy żałobie.

Szale, w: „Bluszcz”, 1867

 

Pani Julji Cz. Do grubej żałoby noszą się suknie tylko z matowych materjałów np: kaszmiru, tybetu i niczem się nie ubierają. W dalszym czasie suknie wełniane czarne ubierają aksamitem i torsadą – dodają wolanty, plisy i tuniki. Nakoniec noszą się materje i koronki. Żałobna suknia powinna być do pokoju z długim trenem.

Korespondencja, w: „Tygodnik mód i powieści”, 1873

 

Widzieliśmy w tych dniach przywieziony z Paryża piękny kostium do cienkiej żałoby.
Był odrobiony z rodzaju czarnego batystu.
Na spódnicy szeroki wolant ułożony w szerokie i głębokie fałdy; tak iż z kolei było zawsze trzy fałdy czarne, trzy fijołkowe z materyi faille. Polonezka z czarnego batystu, w drobne fijałkowe bukieciki haftowano z włóczki szydełkiem, i zakończona u dołu riuszą z czarnej faille. Jest to toaleta bardzo elegancka i poważna zarazem.

Mody, w: „Tygodnik mód i powieści”, 1873

 

Do cienkiej żałoby pokazywała mi pani W. piękny diadem z popielatych połyskujących liści, z długo spadającemi lokami z gron o srebrnym połysku, ubranka takie są i w innych kolorach, lecz pierwsze tak dystynkcyją pomysłu jak i oryginalną barwą się odznaczało. Przylepiona kartka cenę 8 rs, wskazywała.

O ubiorach, w: „Tygodnik mód i powieści”, 1875

 

Tylko w żałobie noszą się rękawiczki czarne.

Zwyczaje towarzyskie (Le savoir-vivre) w ważniejszych okolicznościach życia przyjęte, według dzieł francuskich spisane, Kraków 1876

 

Ani kobieta ani mężczyzna nie powinni nosić podczas żałoby klejnotów ani ozdób złotych. Tak zwana dżetowa biżuterya dozwoloną jest kobiecie po upływie sześciu miesięcy.

Zwyczaje towarzyskie (Le savoir-vivre) w ważniejszych okolicznościach życia przyjęte, według dzieł francuskich spisane, Kraków 1876

 

Wszedłszy na tor smutnych wspomnień, pomówię o żałobie, w noszeniu której, od lat kilku zaszły znaczne modyfikacye. Nasze babki nosiły długie, gładkie suknie czarne wełniane, szal czarny i woal sięgający ziemi. Posuwano surowość w tym względzie do tego stopnia, iż podczas kilku pierwszych miesięcy włosy pokrywał czepiec czarny, a suknię lampas biały czynił bardziej ponurą. Teraz wszystko zmienione. Spódnicę z kaszmiru, ogarnirowaną czarną krepą angielską, pokrywa vëtement z tegoż co suknia mataryału, również krepą przybrane. Upięcia skromne są dozwolone, suknia więc żałobna jedynie krepą wyróżnia się od zwykłej czarnej skromniejszej toalety, wszelkie białe oszycia są wykluczone, natomiast dżet, pasmanterje itp. czarne ozdoby już po trzech miesiącach nosić można. W rzeczach tych prawa nie dyktujemy, zwykle moc żalu i uczucia, tu stanowią, lecz u Was wątpią, aby zwyczaj ten się przyjął. Gdy żałoba się nosi, największej potrzeba oględności w stroju, w całym otoczeniu kobiety, i złe daje wyobrażenie o sobie ta, która owe zwyczaje pomija i depcze.

L.S., Korespondencya z Paryża, w: „Mody paryzkie”, 1879

 

Dla kobiet przy pół-żałobie dozwolone są koronki i pióra.

Spirydion, Kodeks światowy czyli Znajomość życia we wszelkich stosunkach z ludźmi. Na podstawie dzieł Pani d'Alq ułożył, Warszawa, Kraków 1881

 

Ubiór żałobny bez wątpienia najmniej podlega modzie; może ona tylko w bardzo nieznacznym stopniu zmieniać krój i wyrób materyałów użytych, ogólnie zarysy muszą zostać niezmienione, jeśli strój żałobny nie ma się zamienić w zwyczajny, modny, czarny kostjum.
Ogólny typ żałobnej sukni jest następujący: czarny, matowy materyał, prosty fason i unikanie wszelkich dodatków.
Czas żałoby dzielimy na trzy okresy: ciężkiej, zwyczajnej i pół żałoby.
Użycie krepy oznacza pierwszy okres, im większa ilość krepy użytą zostaje do przystrój u sukni, tem charakter jej staje się posępniejszym i więcej ponurym. Kapotka z długim krepowym welonem i rękawiczki matowe bez blasku uzupełniają ten strój posępny.
Na obrzęd pogrzebowy suknia wdowy musi być powłóczystą, szal kaszmirowy na ramionach, a kapotka w formie czepeczka z długim welonem.
W czasie ciężkiej żałoby noszenie wszelkich klejnotów jest wykluczone. Nawet ozdoby z matowego dżetu, srebra i czarnej emalji używane są dopiero do zwyczajnej żałoby.
Fason sukni wówczas może już być udrapowany bez krepy, a z materyi strojnych odpowiedni jest jedwab matowy i takież koronki.
Kapelusz krepowy zamienić można na koronkowy lub nieduży, fantazyjny. Rękawiczki mogą być użyte jedwabne lub matowe duńskie.

Szyk! Czyli sztuka ubierania się gustownie (poradnik dla kobiet), Warszawa 1890

 

Dla młodych panien przepisy toalety żałobnej są mniej srogie, do zwyczajnej żałoby nosić można ciemne okrycie, kapelusz może być bez welonu, tylko przybrany krepą.

Szyk! Czyli sztuka ubierania się gustownie (poradnik dla kobiet), Warszawa 1890

 

Pierwsze pół roku suknie czarno wełniane dla kobiet, kołnierze czarne krepowe, takież mankiety; dla mężatek czepki czarne krepowe, kapelusze formy całkiem prostej, krepa ubrane z krepowym czarnym, długim welonem; drugie pół roku można jedwab i tiul czarny nosić, a w sześć tygodni po roku kolor popielaty i lila już uchodzi.

Mieczysław Rościszewski, Dobry ton, Warszawa, Lwów, 1905

 

U mężczyzn jedyną oznaką żałoby jest szeroka krepa na kapeluszu; wypustek białych u klapy surduta dziś się nie nosi. Czarny lub z włosów sznurek do zegarka i cały rok czarne rękawiczki. Koszule zawsze białe zostają u panów; nie ma zwyczaju brać kolorowych.

Mieczysław Rościszewski, Dobry ton, Warszawa, Lwów, 1905

 

W oczekiwaniu nowości przyszłego sezonu słów kilka poświęcam ubraniu żałobnemu. Otóż szal kaszmirowy przed laty tak nieodzowny do żałoby, zwłaszcza w jej początkach – powrócił znów do mody jako okrycie smutku, ale został przekształcony na wdzięczniejszy i praktyczniejszy. Szal ten, złożony we dwoje, przymocowany z tyłu w środku talji mocno do figury jest obszyty dookoła krepą szeroką mniej więcej na 20 centymetrów. U szyi zaś, wycięty „en forme” przybrany jest również krepą.
Podczas upałów grenadina i bareż zastępowały kaszmir, ale jedno i drugie bywa przybrane nieodzowną krepą. Z chwilą powrotu szala kaszmirowego powróciła moda długiego woalu z krepy, umocowanego z przodu kapelusza, spadającego aż do kolan. Kapelusz zaś płaski bywa przykryty drugim woalem z krepy angielskiej, spadającym z tyłu aż do pasa-z wdziękiem, miękko upięty, dziewiczo wygląda i przypomina upięcie welonów zakonnych. Po pierwszych miesiącach żałoby krepę zastępują obecnie podwójną gazą, tak dobrze dającą się układać i dodającą wdzięku. Niegdyś barwa czarna była jedyną oznaką żałoby, moda ta nieco okrutna zmieniła swą surowość i siłę wobec upałów. Noszono suknie z białego płótna, do tego kapelusz z krepą czarną, albo też do czarnej spódnicy brano białe bluzki, przybrane na kołnierzyku czarnym haftem lub koronką.
Nowość zupełną stanowią kapelusze z białej krepy, przybrane dwiema kokardkami z czarnej tafty, również i kapotki z białego angielskiego haftu przybrane koronkami z czarnej tafty lub krótko strzyżonych piór, ale fantazja to już zbyt wielka, jak do ubrania żałobnego. Zwrócić musimy też uwagę i na to, że nie jest „comme il-faut” nosić przy żałobie wycięte suknie i krótkie rękawy tak samo jak i kolorowe spódnice pod suknię żałobną.

Moda, w: „Dobra Gospodyni”, 1905

 

Stroje żałobne, 1871   Mourning outfits, 1871Tygodnik Mód i Powieści, 1871   

Czepek żałobny, 1876   Mourning bonnet, 1876Tygodnik Mód i Powieści, 1876   Stroje żałobne, 1876   Mourning outfits, 1876Tygodnik Mód i Powieści, 1876   Stroje do lekkiej żałoby, 1876   Light mourning outfits, 1876Tygodnik Mód i Powieści, 1876   Tygodnik Mód i Powieści, 1877   Suknia żałobna, 1877   Mourning outfit, 1877Tygodnik Mód i Powieści, 1877   Suknia żałobna, 1877   Mourning outfit, 1877Tygodnik Mód i Powieści, 1877   Stroje żałobne, 1879   Mourning outfts, 1879Tygodnik Mód i Powieści, 1879  

Strój żałobny, 1879   Mourning outfit, 1879Tygodnik Mód i Powieści, 1879  Czepek żałobny, 1879   Mourning bonnet, 1879Tygodnik Mód i Powieści, 1879  Kołnierzy i mankiet do żałoby, 1879   Mourning collar and cuffs, 1879Tygodnik Mód i Powieści, 1879   Biżuteria żałobna, 1879   Mourning jewellery, 1879Tygodnik Mód i Powieści, 1879    Suknie do grubej żałoby, 1883   Heavy mourning outfits, 1883Moda, 1883   Suknie do lekkiej żałoby, 1883   Lighter mourning outfits, 1883Moda, 1883   Stroje do lżejszej żałoby, 1883   Lighter mourning outfits, 1883Moda, 1883   Stroje żałobne, 1883   Mourning outfits, 1883Moda, 1883   Kapelusze do żałoby, 1883   Mourning hats, 1883Moda, 1883  

Stroje do ciężkiej żałoby, 1895   Heavy mourning outfits, 1895Nové pařížské médy, 1895   Strój do półżałoby, 1895   Half-mourning outfit, 1895Nové pařížské médy, 1895   Strój do ciężkiej żałoby, 1895   Heavy mourning outfit, 1895Nové pařížské médy, 1895   Biżuteria żałobna, 1898   Mourning jewellery, 1898Nové pařížské médy, 1898   Stroje żałobne, 1899   Mourning outfits, 1899Nové pařížské médy, 1899  

Strój żałobny, 1899   Mourning outfit, 1899Nové pařížské médy, 1899   Stroje żałobne, 1902   Mourning outfits, 1902Nové pařížské médy, 1902   Stroje żałobne, 1902   Mourning outfits, 1902Nové pařížské médy, 1902   Stroje żałobne, 1903   Mourning outfits, 1903Nové pařížské médy, 1903  

Stroje żałobne, 1903   Mourning outfits, 1903Nové pařížské médy, 1903   Suknia do pół-żałoby, 1904   Half-mourning dress, 1904Dobra Gospodyni, 1904   Strój żałobny, 1905   Mournng outfit, 1905Dobra Gospodyni, 1905  

 

 

Na podobny temat: Żałoba,

Więcej przykładów strojów żałobnych można znaleźć tutaj

 

 

 

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Visit Czas's profile on Pinterest.