Strój do pierwszej komunii miał być skromny. Dziewczynki obowiązywała biel i wianek z welonem. Chłopcy nakładali odświętne ubranie z okolicznościowymi ozdobami.

 

Uszyte z białego muślinu ma bluzkę zapiętą z przodu na kryte guziki, u góry zaszytą w drobne zakładki odznaczające karczek. Spódniczka marszczona ozdobiona rzędami zakładek w trzech odstępach; pasek fałdowany zapięty z tyłu pod szarfą z wstążki jedwabnej. Rękawy marszczone wszyte w mankiet fałdowany; woreczek pompedour z białej materyi. Wianeczek z róż białych i welon tiulowy lub muślinowy.

N. 1. Ubranie do pierwszej komunii., w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1889

 

Stosownie do pory zimowej lub ciepłej szyje się z białej wełny lub z białego muślinu; spódnicę kraje się do ziemi i zdobi kilkoma zakładkami, danemi nad szerokim obrębem; górny brzeg zakończa wypustka ze sznureczkiem. Stanik zapinany z tyłu na haftki ma podszewkę dopasowaną gładko, wierzch zaś z przodu i z tyłu ułożony w kontrafałdy 3 c. szerokie.
Kołnierzyk stojący ogarnirowany koronką; rękawy marszczone mają wysokie obcisłe sztylpy, u ręki koronką oszyte. Szarfa z matowej materyi związana z tyłu; z boku kieszonka jedwabna. Na głowie podług zwyczaju francuzkiego czepeczek muślinowy lub tiulowy, oszyty riuszą i związany wstążką; można go zastąpić wianeczkiem róż białych. Welon muślinowy spuszczony na twarz, zakończony wokoło brzegów obrębem. Trzewiki białe — rękawiczki białe glansowane lub duńskie. Na szyi krzyżyk lub medaljon.

Ubranie do pierwszej komunii, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1891

 

Przyszły miesiąc z oktawą Zielonych Świątek i Bożego Ciała jest terminem w którym zazwyczaj dzieci przystępują do pierwszej Komunii. W wielu domach dzień taki stanowi prawdziwą uroczystość familijną i niejedna kochająca matka z niezmiemem wzruszeniem asystuje dzieciom swoim w tej uroczystej, przejmującej chwili. Może spoglądając na młodziutką dzieweczkę swoją przybraną w bieli, marzy i o tem jak po upływie niedługich lat powtórnie przybierze ją w szaty białe, skromny wianeczek stokrotek, konwalii lub róż białych, zamieniając na kwiat pomarańczowy.
Otóż najwłaściwszą do pierwszej Komunii jest sukienka z białego muślinu lub z cienkiej wełny śnieżno białego koloru, nie niewpadającego w żółtawy. Spódniczka gładka zakończona szerokim obrębem, lub co najwięcej kilkoma zakładkami; staniczek może być gładki, bluzkowy lub odpowiednio do spódniczki zdobny zakładeczkami; zapięty z przodu, z boku lub środkiem pleców na kryte haftki. Szarfa biała stanowiąca niezbędne dopełnienie ubrania, daje się z mory, materyi surah lub faille; może być związana z boku w kokardę z długiemi końcami, nad któremi dwa krótkie pukle zachodzą w górę na stanik, przypięte szpilkami z perełką białą. Materyę surah jako zbyt miękką, składa się we dwoje na końce dość szerokie, przyszyte do paska, zapiętego z tyłu pod dwoma rozetami, zfałdowanemi z materyi. Szarfa z faille w dobrym gatunku może być wzięta pojedyńczo i wysiepana u dołu końców; pasek zaplisowany w trzy fałdy i zapięty z tyłu pod dwoma fałdami złożonemi wachlarzowo z podwójnej materyi, zachodzącemi w górę na stanik, z pod których spuszczone końce szarfy.
Ubranie głowy w naszym kraju stanowi wianeczek białych kwiatów, bez zielonych liści, przysłonięty welonem z cieniutkiego klarownego muślinu. Mniej rozpowszechnioną jest moda franouska małego czepeczka z materyi białej lub muślinu, ogarnirowanego w około sutą riuszą i zdobnego kokardą; do związania pod brodą służą końce z wązkiej wstążki. Welon muślinowy zakończony obrębem.
Dopełnia ubrania woreczek (ridicule) zawieszony na wstążkę tego co szarfa gatunku i przypięty z boku do paska; szyje się z materyi, mory, aksamitu, ale najmodniejsze są z cienkiej białej skórki.

O ubiorach, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1892

 

Ubranie do pierwszej Komunii dla chłopca składa się z czarnych spodni, takiejże źakietki z szerokiemi wykładami z materyi jedwabnej i z białej kamizelki. Koszula może być gładka lub w zakładeczki, krawacik wązki z białego batystu.
Niezbędne dopełnienie stanowi opaska z wstążki białej, dana między ramieniem a łokciem na lewej ręce, związana w zwykłą kokardę z końcami, lub spięta rozetą z pod której spadają dwa pukle.

O ubiorach, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1892

 

Ponieważ w przyszłym miesiącu, około Zielonych Świątek wypada termin przystępowania dzieci do pierwszej spowiedzi i Komunii Świętej, więc dzisiejsze sprawozdanie zakończamy opisom ubrania stosownego na tę uroczystość. Może zbyteczną jest uwaga, że strój ten powinien odznaczać się skromnością, powagą i prostotą—że matki powinny przygotować go bez odwoływania się do córek, aby nie rozbudzać w nich niewłaściwej pretensyi i nie rozpraszać skupienia, ani podniosłego nastroju młodocianej duszy.
Najwięcej używanym materyałem jest biały muślin wełniany, voile, bengalina lub cienki kaszmir. Gładką sukienkę można ozdobić zakładkami, albo rulonikami z wypustką jedwabną; można także dać u dołu szeroką falbanę, sięgającą aż do kolan przyszytą w górze dwoma odstającemi pliskami. Stanik bluzkowy z karczkiem otoczonym odpowiednio do spódnicy rulonikami czy pliskami, albo bluzka cała zaszyta w drobniutkie zakładeczki. Szarfa stosownie do szerokości wstążki wiąże się rozmaicie; z boku w krótką podłużną kokardę, z przodu w dwa pukle zwrócone ku górze, ściśnięte węzłem, lub z tyłu w kokardę z długiemi końcami, przyciśniętą klamrą z kości słoniowej. Wstążka może być morowa, atlasowa lub faille. Na ręku zawiesza się woreczek z atlasu białego z falbana z jedwabnego muślinu, lub ze skórki białej z falbanką jedwabną. Welon tiulowy upina się na głowie ozdobionej wianeczkiem stokrotek lub róż — we Francyi przyjęte są czepeczki muślinowe, przysłonięte welonem.
Dla chłopców młodszych może być ubranie formą marynarską granatowe z białym kołnierzem, plastronem, krawatką i białą wstążką, związaną na lewej ręce między ramieniem a łokciem. Starszy chłopiec włoży spodnie białe sukienne, kamizelkę białą pikową, żakiet czarny sukienny z ranwersami jedwabnemi. Kołnierzyk wykładany z krawatką czarną jedwabną — na lewej ręce opaska z wstążki faille białej.

O ubiorach, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1894

 

Każda rozumna matka, przygotowując duszyczkę córki do tak uroczystej chwili, stara się usunąć pretensyę i chęć podobania się choćby nawet dziecinną i nieświadomą a zwrócić myśli jej do rzeczy wyższych.
Zmienność i kaprysy mody nie wdzierają się tutaj i mimo wielkiej rozmaitości i doboru materyałów białych używanych na suknie — wszystkie ustępują przed muślinem białym, matowym, lekkim, klarownym! Suknia i welon taki zdają się jak obłok biały osłaniać niewinne, czyste duszyczki przed powiewem złego. Forma spódnicy najwłaściwsza gładka á la paysanne, z brytów prostych; przód powinien leżeć zupełnie gładko, zaś boki i tylne bryty są zmarszczone i sfałdowane. Pod spód szyje się spódnicę jedwabną, z moire antique, a dla oszczędności z satynetki, bryty trzeba ścinać kliniasto, żeby u góry nie było nadto fałd. Tradycyonalna gładka suknia z szerokim obrębem w zupełności odpowiada powadze chwili, co najwyżej można ją ozdobić zakładkami Stanik bluzkowy zachodzący pod szyję może być plisowany maszynowo lub marszczony á la vierge. Pasek z wstążki białej lub biały skórzany zapięty monogramem srebrnym albo złotym. Przy pasku zawieszona maleńka torebka albo woreczek, szyje się z materyi odpowiedniej do paska lub ze skórki białej, zdobi kokardami i garniruje koronką. Pończoszki białe niciane lub jedwabne, trzewiczki atłasowe wycięte z niziutkim obcaskiem, albo też głębsze z kokardą na podbiciu (zwane Richelieu) uszyte z białej skórki, z obcasem francuskim. Przybranie głowy składa się z welonu i z wianka lub na wzór francuski z czepeczka. Co może być bardziej uroczego nad widok niewinnej, przejętej i wzruszonej postaci dziewiczej, osłoniętej delikatną mgłą powiewnego muślinu, nad twarzyczkę pełną w tej chwili słodyczy i spokoju anielskiego, otoczoną bujnemi splotami złocistych lub ciemnych włosów, od których ślicznie odbija wianeczek białych róż, pierwiosnków, hyacentów czy konwalii — główka taka to cały poemat! Spytajmy matek a potwierdzą ile głębokich i miłych wrażeń odczuły asystując przy tym uroczystym akcie pierwszej Komunii ich córek.

O ubiorach, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1896

 

Ubranie dla chłopców składa się z żakietu i majtek czarnych sukiennych, kamizelki białej pikowej z guzikami z konchy perłowej, krawatki białej atłasowej. Żakiecik może mieć kołnierz szalowy lub marynarski z białej piki, repsu jedwabnego lub mohairu. Na lewej ręce, mniej więcej w pośrodku między ramieniem a łokciem, opaska z wstążki białej morowej lub faille, związana w krótką kokardę z dość długiemi końcami, oszytemi frendzlą złotą.

O ubiorach, w: „Tygodnik Mód i Powieści”, 1896

 

Ubranie chłopca do pierwszej komunii składa się z czarnej sukiennej marynarki, długich czarnych spodni i kamizelki do gorsu; koszula biała batystowa z zakładkami na gorsie i kołnierzykiem stojącym; krawat biały jedwabny lub kokardka batystowa, skarpetki czarne i lakierki, oraz rękawiczki białe glansowane, na jeden lub dwa guziki; chustka biała batystowa z obrębkiem a jour, kapelusz – melon czarny lub marynarz słomiany; naramiennik stanowi kokarda jedwabna, atłasowa lub morowa biała, obszyta szychem złotym lub srebrnym. W ręku różaniec z granatów, pereł, lapis-lazuli lub agatu i książeczka do nabożeństwa. Chłopcy, chodzący do szkół, zachowują mundurek szkolny z przypiętą do ramienia białą kokardą jedwabną.

Mieczysław Rościszewski, Księga obyczajów towarzyskich, Lwów 1905

 

Ubranie dziewczynki powinno być skromne i w dobrym guście. Zbytek i dystynkcya powinny polegać na starannem wykończeniu, a nie zaś na kosztownych dodatkach. Zazwyczaj całe ubranie, wierzchnie i spodnie, robi się nowe. Bielizna płócienna z ręcznym haftem; spódniczki perkalowe, pończochy niciane lub jedwabne nieprzezroczyste, trzewiki skórkowe lub pantofelki białe atłasowe. Suknia muślinowa. Rusze tiulowe pod szyją i przy rękawach; pasek z materyi surah, z wielką kokardą z tyłu w kształcie motyla, ze zwieszającymi się końcami, zakończonymi frędzlą i ręcznym haftem. Mały czepeczek tiulowy z ruszem na głowie; rusz moda ostatnia zastępuje ładną girlandą z białych róż dookoła czepeczka. Woal muślinowy, jak suknia, przypina się na wierzchu czepka dwiema szpilkami o główkach perłowych. Dziewczynka jest uczesana tak, ażeby czepek trzymał się mocno i nie opadł w czasie ceremonii. Woal powinien zakrywać ręce i suknię do połowy piersi; podnosi go się dopiero do przyjęcia komunii. Rękawiczki białe skórkowe na trzy lub cztery guziczki; kieszeń zastępuje worek jedwabny lub biały skórzany; przyczepia go się z lewej strony do paska. Mieści się w nim chusteczka batystowa a jour i portmonetka. Żadnych biżuteryi, oprócz małych perełek w uszach i medalu pierwszej komunii, zawieszonego na szerokiej białej wstędze pod samą szyją; medal ten zastępuje niekiedy krzyżyk srebrny lub z perłowej masy. Różaniec taki sam, jak u chłopców; książka do nabożeństwa w oprawie z kości słoniowej lub celluloidu.

Mieczysław Rościszewski, Księga obyczajów towarzyskich, Lwów 1905

 

Na podobny temat: Pierwsza komunia